Movares_bebouwde omgeving_elektrisch rijden 1500px

Frits Wattjes: We staan voor een immense uitdaging

Frits Wattjes: We staan voor een immense uitdaging

De energiesector staat voor de immense uitdaging om los te komen van de sterke afhankelijkheid van fossiele brandstoffen. De energietransitie is al enige tijd gaande, maar is op dit moment actueler dan ooit. Wat moeten we doen om de energievoorziening echt duurzaam te maken? Smart Grids en met name Smart Microgrids kunnen hierin een belangrijke rol spelen.

 

Meer interactie
Smart Grids – in het Nederlands vertaald met ‘intelligente netten’- worden vaak in één adem genoemd met duurzaamheid. Is dit wel juist? De functie van een elektriciteitsnet is ‘slechts’ het transporteren van energie. In ons huidige elektriciteitsnet stroomt de energie via eenrichtingsverkeer van grootschalige opwekeenheden naar eindgebruikers. Hier is weinig tot geen automatisering voor nodig, omdat de situatie voorspelbaar is en er maar beperkt mogelijkheden tot ingrijpen zijn. Wil je de energievoorziening verduurzamen, dan zul je het traditionele elektriciteitsnet met nieuwe technologieën moeten uitrusten. Een elektriciteitsnet wordt pas echt intelligent als het de diverse spelers op nieuwe manieren met elkaar verbindt en zo nieuwe mogelijkheden biedt voor interactie.

 

Nieuwe mogelijkheden
Intelligentie betekent dat je iets kunt waarnemen, dit kunt interpreteren en er vervolgens op een adequate manier op kunt reageren en naar handelen. In elektriciteitsnetten zal dit gedaan worden met sensoren en metingen om allerlei (meet)data te verzamelen. Daarnaast moeten de assets toegespitst worden op intelligentie, zoals schakelaars die op afstand bedienbaar zijn, of moeten innovatieve nieuwe technieken zoals gelijkstroomtoepassingen en elektriciteitsopslag worden geïntegreerd in het traditionele systeem. Besturingsystemen verzamelen en bewaken alle informatie en kunnen real-time en eventueel autonoom handelen. Alle data worden via interfaces uitgewisseld en met visualisatietechnieken zichtbaar gemaakt. Denk hierbij aan applicaties voor operators voor distributienetten, maar ook aan applicaties voor het inzichtelijk maken en sturen van energiegebruik. Tot slot moeten alle genoemde onderdelen en subsystemen via communicatienetten informatie met elkaar uitwisselen. De hier geschetste technologische aspecten maken allerlei verbeterde en additionele functionaliteiten mogelijk, die de energietransitie faciliteren. Smart grids zijn dus geen doel op zich.

 

Keuzevrijheid
Al deze toevoegingen hebben een sterk technologisch karakter. Het onderwerp van Smart Grids is breder dan technologie; ook sociale en economische aspecten spelen een zeer belangrijke rol. Naast dat het technisch allemaal moet kunnen, moeten partijen het ook willen. En dat willen hangt sterk af van economische en organisatorische aspecten. Er worden bijvoorbeeld allerlei systemen geïntroduceerd waarmee energieverbruik kan worden gemanaged door vraag en aanbod te sturen, afgestemd op de actuele energieprijs, met behoud van comfort en regie. Als consument behoud je de vrijheid om zelf keuzes met betrekking tot energiegebruik te maken. De energiemanagementsystemen kosten echter wel geld, vereisen een inspanning en moeten daarom goed doordacht worden.

 

Smart Microgrids
Er is veel dynamiek in de wereld van Smart Grids en we zien allerlei nieuwe initiatieven ontplooien. Veel van deze initiatieven vinden plaats op lokale schaal, bijvoorbeeld lokale energiegemeenschappen die samen investeren in een windturbine, of consumenten die zonnecellen of elektrisch vervoer integreren op wijkniveau. Willen we Smart Grids laten ‘slagen’, dan zijn de Smart Microgrids hierbij veelbelovend. Een Smart Microgrid onderscheidt zich van een Smart Grid door het lokaal of regionaal afgebakende karakter. In Nederland maken Smart Microgrids vooral furore voor toepassing op bedrijventerreinen die door gemeentes worden aanbesteed met verschillende duurzaamheidsdoelstellingen. Het aanleggen van een Smart Microgrid kan een belangrijke bijdrage aan die doelstellingen leveren. Denk bijvoorbeeld aan energieneutraliteit van een bedrijventerrein waarbij zoveel mogelijk lokaal en duurzaam opgewekte energie ook daadwerkelijk lokaal wordt geconsumeerd. Ook de koppeling van het lokale elektriciteitsvoorzieningssysteem aan de lokale warmte/koude- en gasvoorziening, de zogeheten hybride energiesystemen, zijn voorbeelden van Smart Microgrids.

 

Integraal en multidisciplinair thema
Het Smart Microgrid concept is maatwerk. Iedere lokale situatie is immers anders, iedere lokale stakeholder heeft zijn eigen wensen en eisen wat betreft duurzaamheid en de technologische mogelijkheden verschillen per locatie. Om een lokaal optimaal ingericht elektriciteitssysteem te realiseren is een conceptuele benadering nodig, waarin verschillende partijen zo vroeg mogelijk met elkaar in discussie gaan om te zoeken naar oplossingen. Een complexe taak, want naast de technologische aspecten moet ook worden gekeken naar de organisatievormen (wie doet wat), financiële modellen (hoe worden de investeringen terugverdiend) en wet- en regelgeving. Smart Microgrids vormen niet slechts een technologisch concept, maar een integraal en multidisciplinair thema dat alleen door middel van een gezamenlijke inspanning van alle betrokkenen van de grond kan komen.

 

Frits Wattjes is sr. adviseur Netontwikkeling bij Movares. Hij promoveerde in januari 2018 aan de Faculteit Electrical Engineering van de Technische Universiteit Eindhoven. De titel van zijn proefschrift is: ‘Grid connected smart microgrids for commercial and industrial sites: smart microgrid development framework and feasibility study’.

 

Heeft u interesse in zijn proefschrift? Stuur een mailtje naar frits.wattjes@movares.nl
https://www.linkedin.com/in/frits-wattjes-226b957/

 

Heeft u interesse om van gedachten te wisselen over dit onderwerp en te kijken naar de mogelijkheden voor uw specifieke uitdaging in de energietransitie?
Neem dan contact op met Movares: www.movares.nl/energy